Books LIVE Community Sign up

Login to BooksLIVE

Forgotten password?

Forgotten your password?

Enter your username or email address and we'll send you reset instructions

Books LIVE

NB

@ Books LIVE

NB Latest

"As jy iets van jouself en die lewe wil leer, lees Split deur Debbie Loots" - Niekie van den Berg

Niekie van den Berg en Debbie Loots

 
“Ek wil hê dat in ons gesprek moet julle so opgewonde raak oor dié boek dat julle vir ander mense daarvan vertel.”

Só het die bekende stem van Niekie van den Berg op Saterdag 22 Augustus deur Protea Boekwinkel Hatfield basuin toe hy die eregas Debbie Loots voorgestel het. Die winkel het oorgeloop met vriende en familie wat saam met Loots die bekendstelling van haar debuutroman, Split, kom vier het.

Debbie LootsSplit‘n Besonderse geleentheid, want nie net was Van den Berg die gespreksgenoot van die dag nie, hy was ook Loots se Afrikaans-onderwyser in Randfontein waar hulle albei groot geword het en waar dele van die roman afspeel.

Loots het lank gewag voor sy Split geskryf het. Na jare as kunstenaar en joernalis het sy haar stem gevind en gevoel sy het genoeg om te sê. Loots het haar meestersgraad in skeppende skryfkuns aan die Universiteit van Kaapstad onder leiding van Etienne van Heerden voltooi en het drie jaar lank aan Split gewerk voordat dit die lig gesien het. “Dit was ‘n lang en uitmergelende proses,” het sy gesê.

Split handel oor ’n Afrikaanse gesin, Vera en haar dogter Lien, wat gedurig rondtrek, van Pietersburg na Randfontein na Durban en weer terug.

Niekie van den BergVan den Berg het die boek van hoek tot kant gelees en noukeurig notas gemaak, wat hy aan die gehoor gewys het. “Ek het ook in Randfontein groot geword – dit wat ek hier lees, die karakters en die tydsgees van die sewentigs en tagtigs, was absoluut só.” Hy het vertel dat almal in die gehoor iemand in die boek ken, en dat Loots “op vernuftige wyse met ‘n sinnetjie hier en ‘n woordjie daar ‘n prentjie geskets het” van hierdie bepaalde plek en tyd.

Loots het vertel dat Vera se karakter aanvanklik “‘n klein bietjie boring” was, maar toe het sy self begin groei. “Ek het maar agterna geskryf.” Van den Berg het haar geprys vir haar wonderlike karakters. “Julle moet bietjie gaan lees oor Willem”, het hy gesê, “‘n Man met sulke teruggekamde hare”.

In Split vertel Loots stories van ontheemde, gesiglose mense in ‘n tyd toe die kerk en politiek alles was. Die tydsgees word veral vasgevang in die karakter Brendon wat vra of dit dan verkeerd is om jou verstand te gebruik. “Vir my was daar ook mooigeit,” het Loots gesê oor die bloekombome, mynhope en Pietersburg se blou lug wat sy nog so goed kan onthou.

Van den Berg het vertel dat dit ontsaglik moeilik is vir ‘n mens wat in ‘n sekere milieu vasgevang is om daar uit te kom, veral as die ouers nie die kinders aanmoedig nie. Loots het geantwoord dat ouers te bang was om hul kinders aan te moedig, te bang was dat hul harte sou breek. Die ma wil nie vir haar kind sê dat daar ‘n wêreld daar buite is nie, want sy wil nie die kind teleurstel nie. Die ma weet ook nie wat presies daar buite is nie, omdat sy dit nie self kon bereik nie. “Dit is nou maar hoe dit is,” het Loots die lot van haar karakters saamgevat. Ouers wou ook nie hul kinders te veel prys nie, want anders sou hulle “wintie” word – “die kind moet sy plek ken en soos jy wees”.

Daar het baie “splits” in daardie tyd gebeur, mense wat skei of net waai, het Loots oor die titel vertel. Die woorde “kom ons split” is kenmerkend van die verhaal en tyd waarin dit afspeel.

Voordat Van den Berg die geleentheid afgesluit het met ‘n voorlesing uit Split, het hy gesê: “As jy iets van jouself en die lewe wil leer, lees Split deur Debbie Loots.”

Luister na die potgooi:

 

* * * * * * * *

 
Annetjie van Wynegaard (@Annetjievw) het regstreeks vanaf die geleentheid met #livebooks getwiet:


 

 
Facebook galery
 

 

Boekbesonderhede